KEYNOTE – Ideale schoolomgeving: Een fijne, gezonde leefomgeving waar kinderen en andere inwoners zich zelfstandig, veilig en met plezier in voortbewegen, hoe ziet die eruit? Vincent Luyendijk, auteur van ‘De fijne stad’ en bestuurslid van de Fietsersbond geeft inspiratie en voorbeelden in zijn keynote over de ideale schoolomgeving. De keynote vormt de opmaat voor een bijzonder moment: de Fietersbond lanceert het Visiedocument Ideale Schoolomgeving! Tof én passend dat dit op de BOSSdag plaatsvindt.

Samenwerken met bewoners? Ja! Iedereen wil op een prettige manier samenwerken met inwoners. Maar hoe doe je dat echt? In deze sessie staan we stil bij wat samenwerken van ons vraagt — als ambtenaar en als collega. Geen groot stappenplan, maar aandacht voor het meest krachtige instrument dat we al in huis hebben om samen te werken aan maatschappelijke vraagstukken

Van sportpark naar BOSSpark. De ruimte voor sport en bewegen staat onder druk. Accommodaties en sportvelden staan overdag vaak leeg, omdat de meeste mensen ‘s avonds kunnen sporten. Maar een sportpark biedt juist ook kansen voor veel meer. Door bijvoorbeeld het sportpark open te stellen voor andere initiatieven en gebruikers. In deze sessie krijg je handvatten om van jouw sportpark een plek voor de buurt te maken, met ruimte voor sport, spelen, bewegen en ontmoeten.

Kinderrechten: kompas voor lastige beslissingen. Beslissingen nemen waarmee iedereen het eens is, is niet zo moeilijk. Maar soms knellen beslissingen, over bewegen, ontmoeten, spelen en sporten met andere belangen. Hoe kom je dan tot het juiste besluit? Leer in deze sessie hoe kinderrechten een concreet handvat kunnen bieden in de dagelijkse praktijk, voor het juiste gesprek, ook als een beslissing pijn doet. Esther geeft de sessie samen met Lia de Waard-Oudesluijs, wethouder van Gemeente Hellendoorn.

Wandelen en bewegen op bedrijventerreinen. Bedrijventerreinen zijn plekken waar veel mensen werken, maar zelden uitnodigen om even naar buiten te gaan. Terwijl een korte wandeling je werk positief kan beïnvloeden. In deze sessie laat Yolanda je zien hoe je op bedrijventerreinen wél ruimte kunt vinden en benutten voor wandelen en bewegen, met voorbeelden van plekken en manieren om dit in de dagelijkse praktijk te laten landen.

Werksessie: Groen-Blauw BOSSbeleid. Groen, spelen en klimaatadaptatie. Waarom zouden we daar nog in losse hokjes over nadenken? Gemeenten staan voor flinke ruimtelijke opgaven: hitte verminderen, water bergen, biodiversiteit versterken én zorgen voor fijne, veilige speelplekken. Juist door deze opgaven te combineren, ontstaan oplossingen die méér doen dan één probleem oplossen. In deze werksessie doen we een aanzet om dmv groen-blauw BOSSbeleid ambities te verbinden.

Uitdaging en variatie voor rolstoelgebruikers. In deze inspirerende sessie richt Kees-Jan zich op professionals die speel- en beweegplekken ontwerpen en ontwikkelen. Vanuit zijn ervaring als paralympisch topsporter én oprichter van het Wheelchair Skills Team geeft hij zijn kijk op de mens met een handicap en de samenleving. Echte inclusie vraagt om uitdaging, variatie en ontwerpkeuzes die ook mensen met een handicap prikkelen en laten groeien. Met praktijkvoorbeelden en bewezen inzichten inspireert hij ontwerpers, beleidsmakers en beheerders uit om speeltuinen, beweegparken en skateparken te creëren waar álle kinderen zich kunnen ontwikkelen, samen kunnen spelen en hun grenzen verleggen.

Werksessie: Sport. Hoe maken we voldoende ruimte voor sport in een veranderende stad? En belangrijker nog: hoe richten we deze ruimte samen met sporters in tot waardevolle plekken? Arjan Vreugdenhil neemt je hierin mee aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden en doet dat samen met Lisette Horst van gemeente Zwolle.

Natuurlijke speelomgeving die de ontwikkeling van kinderen stimuleert. Juist kinderen hebben een natuurlijke speelomgeving nodig om zich gezond, veerkrachtig en verbonden met hun omgeving te kunnen ontwikkelen. In deze sessie verkent Karsten Orth de essentiële vragen die we ons moeten stellen om natuurlijke, uitdagende, rijke en inclusieve speelervaringen voor iedereen te ontwerpen en te realiseren. We verkennen hoe natuurlijke speelomgevingen bijdragen aan het opbouwen van vaardigheden die onmisbaar zijn voor het volwassen leven — van creativiteit en zelfvertrouwen tot sociale interactie en het nemen van risico’s. Karsten zet zich in voor Gemeente Apeldoorn als senior ontwerper en strategisch adviseur openbare ruimte. Daarnaast is hij actief binnen Stichting Springzaad.

De legacy van de Week van de Rechtvaardige Straat. De Rechtvaardige Straat bestaat dit jaar vijf jaar. Een krachtig manifest om holistischer naar onze straten te kijken. Hoe geven steden als Zwolle en Nijmegen invulling aan de principes van de rechtvaardige straat? Leer er meer over in deze sessie.

Ivm ziekte was Jessica afwezig. Haar collega Wendy van Kessel sprak over Ruimte geven aan sport en bewegen. Wendy weet alles van het onderzoek naar de relatie tussen ruimte voor sport, bewegen en spelen en ruimtelijke ordeningsafwegingen. Als één van de eersten hoor je de inzichten die uit dit onderzoek naar voren komen. Door de sterke focus op woningbouw in ruimtelijke plannen wordt het belang van sport en bewegen vaak vergeten. Dit terwijl gezondheidsproblemen door te weinig lichaamsbeweging toenemen. De publicatie ‘Ruimte geven aan sport en bewegen’ laat zien hoe gemeenten wél ruimte kunnen maken hiervoor, ondanks woningdruk en ander ruimtegebrek. Meer, en slimme inzet vanuit lokale, regionale en rijksoverheid is daarvoor nodig.

Gezonde schoolpleinen: uitdagende, groene speelplekken met speelkansen voor íeder kind. Steeds meer gemeenten gaan aan de slag met gezonde schoolpleinen. Wil jouw gemeente ook een schoolplein uit het ‘stenen tijdperk’ gaan transformeren in een plein vol groen, uitdaging, afwisseling en schaduw? Deze sessie van Jantje Beton biedt je veel inspiratie. Aan de hand van praktijkvoorbeelden van een aantal gemeenten bekijken we hoe je zo’n project het beste aanpakt.

Ruimte borgen voor brede maatschappelijke voorzieningen. Nederland groeit. Maar, hoe voorkomen we dat er alleen woningen worden gebouwd en maatschappelijke voorzieningen het onderspit delven. En we wijken krijgen waar alleen wordt gewoond en niet wordt geleefd. In deze interactieve sessie gaat Toine Hooft van Sweco in op de nut en noodzaak van maatschappelijke (BOSS) referentiewaarden. Wat zijn referentiewaarden, hoe bepaal je de ruimtebehoefte én hoe borg je de ruimte voor brede maatschappelijke voorzieningen in de praktijk?

Werksessie: Ruimte voor jongeren. Vanuit de Gemeente Nijmegen neemt Evelien te Rietstap je mee in de zoektocht om jongeren genoeg ruimte geven bij de inrichting van de openbare ruimte. Samen met Arjan deelt Evelien deelt geleerde lessen waarna deelnemers onderling uitdagingen en oplossingsrichtingen uitwisselen.

Samen bouwen aan een schoolomgeving. Hoe maak je van de (basis)schoolomgeving een plek waar veiligheid, ontmoeting en beweging vanzelf samenkomen? In deze interactieve sessie vertalen we het visiedocument voor de ideale schoolomgeving van de Fietsersbond naar concrete, uitvoerbare keuzes voor beleid en projecten. Geen lange theorie, maar samen analyseren, ontwerpen en prioriteren. Waar schuurt het en welke ingrepen maken een verschil? Praktisch, energiek en direct toepasbaar — zodat je na afloop niet alleen geïnspireerd bent, maar ook weet wat je morgen anders kunt doen.

Ruimte geven aan inclusie en diversiteit: Diversiteit en inclusie zijn belangrijke thema’s in de buitenruimte. In Gemeente Zwolle is er veel ervaring mee opgedaan. Anneke Hoppenbrouwer (Ruimtemakers) start met waar inclusie in de BOSSruimte nou eigenlijk uit bestaat. Tom Duteweert deelt de Zwolse visie op diversiteit en inclusie en vertelt over hoe uitvoerbaar de stevige principes in de praktijk zijn. Ook deelt hij lessen over de samenwerking tussen fysiek en sociaal voor deze thema’s en luisteren naar inwoners versus je eigen lijn trekken.

Even terugblikken

Benieuwd wat je op deze dag kan verwachten? Bekijk hier de terugblikken van afgelopen edities

BOSSdag 2025